Lối vào cửa hàng: bậc thềm, cửa và chỗ để xe
Chủ cửa hàng nhỏ hay hỏi về hướng cửa và chỗ đặt quầy. Bài này nói một thứ ít được hỏi hơn nhưng ảnh hưởng tới lượng khách nhiều hơn hẳn: cái đoạn từ vỉa hè vào tới trong nhà.
Nói thẳng từ đầu, kể cả khi nó không có lợi cho một nơi bán đồ phong thuỷ: với cửa hàng mặt phố, thứ quyết định khách có tấp vào hay không thường là chỗ để xe. Không phải hướng cửa.
Tự đo trước — ba phép đo
- Đứng bên kia đường nhìn sang trong mười phút vào giờ đông. Đếm bao nhiêu người chậm lại rồi đi tiếp. Đó là số khách mình đang mất, và nhìn kỹ thường thấy luôn lý do.
- Tự đi vào cửa hàng mình như một người lạ — dắt xe, dựng xe, bước lên, mở cửa. Ghi lại chỗ nào vướng.
- Nhờ một người chưa từng tới làm đúng như vậy rồi hỏi họ thấy gì. Người quen thì đã quen hết mọi chỗ vướng rồi.
Ba phép đo này không tốn gì và thường cho câu trả lời rõ hơn mọi lời tư vấn từ xa.
Chỗ để xe
- Không có chỗ dựng xe là mất khách ngay, nhất là với hàng mua nhanh.
- Chừa khoảng trống trước cửa, đừng bày hàng kín hết phần vỉa hè mình được dùng.
- Xe của chính nhân viên và của chủ đừng chiếm chỗ đẹp nhất — lỗi này rất phổ biến và rất dễ sửa.
- Phần vỉa hè được sử dụng tới đâu thì hỏi cơ quan quản lý ở địa phương; mỗi nơi một quy định và trang này không nói thay được.
- Có người trông xe vào giờ đông nếu bán mặt hàng khách hay ngại dừng.
Bậc thềm
Đây là chỗ hay bị bỏ qua nhất vì chủ nhà bước qua nó mấy chục lần mỗi ngày và không còn thấy:
- Bậc cao và dốc làm người ta ngại bước lên, nhất là người lớn tuổi và người bế con.
- Bậc trơn khi mưa là chuyện an toàn, không chỉ chuyện tiện — đá bóng gặp nước là ngã.
- Làm dốc thoải nếu có thể, hoặc chia thành hai bậc thấp thay vì một bậc cao.
- Lối cho xe lăn và xe đẩy — vừa là chuyện tử tế vừa mở thêm một nhóm khách.
- Đèn chiếu xuống bậc vào buổi tối.
Cửa
- Cửa nặng, cửa khó mở, cửa phải kéo trong khi trông như đẩy — mấy thứ nhỏ này làm người ta ngại.
- Mở rộng hết cỡ vào giờ đông nếu thời tiết cho phép; cửa mở là lời mời rõ nhất.
- Cửa kính phải có dấu ngang tầm mắt để người ta không đâm vào — chuyện này xảy ra thật.
- Đừng dán kín mặt kính bằng áp phích; khách không nhìn được vào trong thì không biết có nên vào.
- Ngưỡng cửa không vấp, và nếu có thì sơn màu tương phản.
Nhìn từ ngoài vào
- Bên trong phải sáng hơn ngoài vào ban ngày, nếu không thì nhìn từ ngoài chỉ thấy một khoảng tối và người ta tưởng đóng cửa.
- Biển hiệu đọc được từ khoảng cách xe chạy, chữ ít thôi.
- Ghi rõ giờ mở cửa và giữ đúng — đóng sớm vài lần là khách thôi ghé.
- Bày một vài món tiêu biểu chỗ dễ thấy, để người đi qua biết ngay đây bán gì.
Bên trong nhìn ra
Người bán đứng trong nhà cả ngày nên hay quên chiều ngược lại cũng quan trọng:
- Người trực phải nhìn thấy cửa mà không cần đứng dậy — khách vào mà không ai ngẩng lên là khách quay ra.
- Đừng để màn hình hay kệ hàng che tầm nhìn ra cửa từ chỗ ngồi thường trực.
- Nghe được tiếng khách vào; chuông cửa nhỏ là món rẻ mà giải quyết hẳn chuyện này với cửa hàng có kho phía sau.
- Đủ chỗ để khách đứng xem mà không chắn lối người mới vào.
Cửa hàng trong ngõ hoặc trên tầng
- Biển chỉ đường ở đầu ngõ quan trọng hơn biển ở chính cửa hàng.
- Lối đi phải sáng, nhất là buổi tối — ngõ tối thì khách nữ và khách lạ ngại vào.
- Ghi rõ số nhà và tầng ở mọi chỗ đăng thông tin.
- Chấp nhận rằng khách vãng lai sẽ ít, và dồn công vào khách hẹn trước, khách quen và bán qua mạng — đó mới là chỗ hợp với vị trí đó.
Thứ tự nên làm
Nếu ngân sách có hạn thì làm theo thứ tự này, vì đây là thứ tự theo mức ảnh hưởng thật:
- Dọn chỗ để xe — gần như không tốn gì.
- Ánh sáng bên trong và đèn chiếu bậc thềm.
- Biển hiệu đọc được.
- Xử lý bậc thềm.
- Cửa và mặt tiền.
Ba việc đầu làm được trong một tuần với chi phí nhỏ, và thường đủ để thấy khác biệt trước khi tính tới việc sửa lớn.
Một điều nói thật
Cửa hàng vắng khách thì nguyên nhân thường nằm ở hàng hoá, giá, chỗ đỗ xe và cách tiếp khách — bốn thứ này cộng lại nặng hơn mọi yếu tố bố trí. Ai bảo mình đổi hướng cửa hoặc mua một món đồ là sẽ đông khách thì đang bán cho mình một lời hứa mà họ không giữ được.