Bồn rửa sát bếp nấu: khoảng cách bao nhiêu là đủ, và vì sao thợ hay làm sai
Trong phong thủy bếp, câu hay nghe nhất là thủy hỏa tương xung: bồn rửa không nên sát bếp nấu. Nghe trừu tượng, nhưng quy ra con số thì rất cụ thể — và điều thú vị là cái mốc con số đó trùng khớp với khuyến nghị an toàn của người làm bếp chuyên nghiệp.
Mốc con số: 60 centimet
Trong nghề bếp, khoảng hở giữa mép bồn rửa và mép ngoài của bếp nấu nên từ 60 centimet trở lên. Dưới 40 centimet là chật thật sự. Dưới 20 centimet thì không chỉ là chuyện phong thủy nữa.
Lý do rất đời thường:
- Nước bắn vào chảo dầu đang nóng gây bắn dầu. Đây là tai nạn bếp phổ biến, và nó cần đúng một giọt nước.
- Không có chỗ đặt đồ vừa rửa xong. Rau vừa rửa để đâu trước khi cho vào chảo? Nếu không có khoảng 60 centimet mặt bàn giữa hai khu, người nấu phải bê vòng qua người khác.
- Hơi nước và hơi dầu gặp nhau làm mặt bàn quanh khu đó luôn nhớp, lau hoài không sạch.
Phong thủy diễn đạt ba cái trên bằng hai chữ "tương xung". Cách gọi khác nhau, kết luận giống nhau.
Vì sao thợ hay làm sát
Không phải thợ ẩu. Nguyên nhân thường là:
- Bếp quá ngắn. Mặt bếp dưới 2,4 mét mà phải nhét cả bồn rửa, bếp nấu và chỗ soạn thì phải hy sinh một cái.
- Vị trí ống nước có sẵn. Dời bồn rửa nghĩa là dời ống cấp và ống thoát — thợ ngại, chủ nhà cũng ngại tốn.
- Bản vẽ đẹp nhưng không nấu thật. Nhiều bản thiết kế đặt bồn rửa giữa mặt bếp vì nhìn cân đối, không tính tới lúc có người thật đứng nấu.
Bếp đã đóng xong rồi thì làm gì
Cách 1 — Tấm chắn đứng, dưới 1 triệu
Dựng một tấm kính cường lực hoặc tấm inox cao chừng 20 đến 30 centimet giữa bồn rửa và bếp nấu. Nó chặn nước bắn ngang, chặn dầu bắn ngược, và trong ngôn ngữ phong thủy thì đó chính là "vật cách thủy hỏa". Một việc làm, hai cách giải thích, cùng một kết quả.
Chọn kính hoặc inox chứ đừng chọn gỗ hay nhựa — cạnh bếp nấu thì vật liệu phải chịu được nhiệt.
Cách 2 — Đổi thứ tự sử dụng, không tốn gì
Nếu mặt bếp có ba khu mà thứ tự đang là rửa – nấu – soạn, đổi thói quen thành rửa – soạn – nấu bằng cách chuyển thớt và khay soạn sang giữa. Không sửa gì, chỉ đổi chỗ để đồ, mà khoảng cách làm việc thực tế giãn ra ngay.
Cách 3 — Dời bồn rửa, 5 đến 15 triệu
Chỉ nên tính khi khoảng cách dưới 20 centimet và bếp còn dùng lâu dài. Dời bồn rửa kéo theo ống cấp, ống thoát và thường phải cắt lại mặt đá — mặt đá cắt rồi không nối liền lại được, nên cân nhắc kỹ.
Trường hợp bồn rửa và bếp nấu đối diện nhau qua lối đi
Bếp chữ L hoặc chữ U đôi khi có bồn rửa một bên, bếp nấu bên đối diện, cách nhau bởi lối đi. Thế này không phải là vấn đề — thậm chí còn là bố cục tam giác bếp kinh điển, miễn là lối đi giữa hai bên rộng từ 90 centimet đến 1,2 mét.
Hẹp hơn 90 centimet thì người quay người là đụng, và bê nồi nước sôi qua lối hẹp mới là rủi ro thật. Rộng hơn 1,5 mét thì mỗi lần nấu phải bước qua bước lại, mỏi chân.
Mấy điều nghe nhiều mà không cần bận tâm
- "Bếp không được nhìn thấy từ cửa chính" — trong nhà ống hiện đại gần như không tránh được, và nó không tạo ra rủi ro nào. Nếu ngại thì làm vách lửng, còn không thì thôi.
- "Tủ lạnh không được cạnh bếp nấu" — cái này thì nên nghe, nhưng lý do là điện năng: tủ lạnh cạnh nguồn nhiệt phải chạy nhiều hơn, tốn điện và mau hỏng lốc. Nên cách ít nhất 30 centimet hoặc có tấm cách nhiệt.
- "Phải đặt hũ gạo dưới bếp" — thuộc tập tục. Làm hay không không ảnh hưởng gì tới bếp, nhưng để gạo gần nguồn nhiệt thì mau mọt.
Kiểm lại sau khi làm
Đứng đúng chỗ người hay nấu, làm thử một lượt: rửa rau, bê sang, cho vào chảo. Nếu không phải bước quá một bước và không phải nhấc tay qua bếp đang cháy, thì bố cục đã ổn — bất kể con số đo được là bao nhiêu.