Cửa chính nhìn vào bếp hoặc nhà vệ sinh
Hai tình huống rất hay gặp trong nhà ống và căn hộ: mở cửa chính ra là nhìn thẳng vào bếp, hoặc nhìn thẳng vào cửa nhà vệ sinh. Cả hai đều bị nhắc trong các lời khuyên phong thuỷ, và cả hai đều có phần thực tế đo được.
Bài này tách hai phần đó ra, rồi đưa cách xử theo thứ bạn được phép đụng và theo túi tiền.
Đo trước đã
Trước khi lo, đứng ở cửa chính ở tư thế người vừa bước vào và nhìn thẳng. Ghi lại ba thứ:
Có thật sự nhìn thấy không. Nhiều trường hợp chỉ "thẳng" trên bản vẽ, còn thực tế bị tủ, vách, hoặc góc tường che một phần.
Nhìn thấy cái gì cụ thể. Nhìn thấy cửa nhà vệ sinh đóng là một chuyện; nhìn thấy bồn cầu khi cửa mở là chuyện khác hẳn. Nhìn thấy mặt bếp nấu khác với nhìn thấy tủ bếp.
Khoảng cách bao nhiêu. Cách ba mét khác cách một mét.
Đo xong thì thường phát hiện vấn đề nhỏ hơn mình tưởng — và biết chính xác phải che cái gì, ở đâu.
Cửa chính nhìn vào nhà vệ sinh
Phần thực tế
Mùi. Đây là vấn đề thật và đo được bằng mũi. Nhà vệ sinh gần cửa chính, lại gần khu tiếp khách, thì mùi lan là chuyện dễ xảy ra.
Ẩm. Hơi ẩm từ nhà vệ sinh ra khu vực chung làm sàn trơn và tường ẩm.
Riêng tư. Khách vừa vào nhà nhìn thẳng vào đó là cảm giác không thoải mái cho cả chủ lẫn khách — và với người trong nhà đang dùng thì càng bất tiện.
Tiếng. Ít ai nhắc nhưng đây là phiền toái thật khi nhà có khách.
Cách xử — theo ba mức
Gần như không tốn tiền:
Tập thói quen đóng cửa nhà vệ sinh. Nghe đơn giản nhưng giải quyết phần lớn vấn đề. Gắn thêm một bộ bản lề tự đóng hoặc lò xo cửa thì khỏi phải nhớ.
Hạ nắp bồn cầu. Ngoài chuyện nhìn, việc này còn giảm phát tán khi xả — đây là điều có cơ sở vệ sinh thật.
Bật quạt hút mỗi lần dùng và để chạy thêm vài phút sau đó. Nếu quạt hút yếu hoặc không có thì đây là khoản đáng đầu tư trước mọi thứ khác.
Mức vừa:
Treo một tấm rèm hoặc mành trước cửa nhà vệ sinh — che tầm nhìn mà không đụng kết cấu, và tháo ra được. Chọn loại vải chịu ẩm.
Đặt một tấm bình phong, kệ sách hở, hoặc chậu cây cao ở khoảng giữa. Cách này che tầm nhìn và không làm bí lối đi nếu chọn đúng chiều rộng.
Đổi chiều mở cửa nhà vệ sinh nếu bản lề cho phép — có khi chỉ cần cửa mở về phía kia là hết nhìn thấy bên trong.
Mức lớn:
Làm vách ngăn cố định hoặc tủ giày cao ngăn giữa lối vào và cửa nhà vệ sinh. Vừa che vừa có công năng.
Dời cửa nhà vệ sinh sang mặt tường khác. Đây là việc đụng tường và ống nước — tốn kém và phải có thợ tính.
Cửa chính nhìn vào bếp
Phần thực tế
Mùi dầu mỡ ra phòng khách và ra cửa. Vấn đề thật, và nặng hơn nếu hút mùi yếu.
Gió lùa thổi vào bếp. Đây là điểm quan trọng mà ít người nghĩ tới: gió từ cửa chính thổi thẳng vào bếp gas làm lửa chập chờn, tạt lửa, và trong trường hợp xấu thì thổi tắt lửa mà gas vẫn xả. Bếp gas đời cũ không có cảm biến ngắt thì đây là rủi ro an toàn thật.
An toàn với trẻ nhỏ. Bếp nằm ngay lối ra vào là chỗ trẻ chạy qua chạy lại.
Bừa bộn lộ ra. Bếp là nơi khó gọn nhất trong nhà, và nó nằm ngay tầm nhìn đầu tiên của khách.
Cách xử
Gần như không tốn tiền:
Kiểm hướng gió lùa: đứng ở bếp, mở cửa chính, xem lửa có bị tạt không. Nếu có thì đây là việc phải xử trước mọi thứ khác — che chắn hoặc đổi vị trí bếp nấu.
Dùng quạt hút mỗi khi nấu và để chạy thêm sau khi tắt bếp.
Sắp xếp lại: để mặt bàn phía nhìn thấy được gọn, dồn đồ lỉnh kỉnh sang phía khuất.
Mức vừa:
Đặt quầy bar thấp, kệ hở, hoặc đảo bếp di động làm ranh giới. Vừa chắn gió vừa chắn tầm nhìn, lại thêm mặt bàn.
Bình phong hoặc rèm — như trên.
Dời bếp nấu sang vị trí khác trong cùng khu bếp, nếu ống gas và điện cho phép. Nhiều khi chỉ cần xoay chín mươi độ là hết cả gió lẫn tầm nhìn.
Mức lớn:
Làm vách ngăn hoặc cửa lùa ngăn khu bếp. Với nhà có người nấu nhiều món chiên rán thì đây là khoản đáng bỏ, vì nó giữ mùi không lan ra cả nhà.
Nếu bạn ở nhà thuê hoặc chung cư
Nhà thuê: mọi cách đụng tường, đụng cửa, đụng ống nước đều phải hỏi chủ nhà. Nhóm "không tốn tiền" và "mức vừa" ở trên đều làm được mà không đụng kết cấu — rèm, bình phong, kệ, chậu cây, đổi thói quen. Chụp ảnh hiện trạng trước khi lắp thêm gì.
Chung cư: cửa chính và vách chịu lực thường không được tự ý đổi. Hệ thống hút mùi có thể là hệ chung của toà nhà — muốn nâng cấp thì hỏi ban quản lý. Bù lại, phần lớn căn hộ hiện nay đã có sẵn một khoảng tiền phòng hoặc một tủ giày ở lối vào; tận dụng chỗ đó thường đủ.
Phần phong thuỷ — nói cho rõ
Các lời khuyên truyền thống về hai tình huống này khá thống nhất ở chỗ khuyên nên tránh, nhưng lý do được giải thích thì mỗi phái một khác và không kiểm chứng được.
Chỗ trùng với hiểu biết thực tế thì rõ: mùi, ẩm, gió tạt bếp, riêng tư, an toàn. Và đáng chú ý là cách xử cho phần quy ước với cách xử cho phần thực tế gần như trùng nhau — đều là che chắn, ngăn tầm nhìn, giữ cửa đóng, thông gió tốt.
Nghĩa là bạn không phải chọn bên. Làm cho đúng phần thực tế thì phần kia cũng xong.
Chỗ nên dừng lại: nếu ai đó nói phải mua một vật phẩm cụ thể mới "hoá giải" được, giá lại cao, thì hãy cân với danh sách ở trên — một tấm rèm, một bộ bản lề tự đóng, một quạt hút tốt đều rẻ hơn và giải quyết được phần đo được.
Khi bạn đang chọn nhà chứ chưa mua
Nếu đang đi xem nhà thì đây là lúc rẻ nhất để xử lý hai tình huống trên — bằng cách không chọn căn đó, hoặc bằng cách trừ vào giá.
Đứng ở cửa nhìn vào là việc làm trong mười giây. Nhiều người đi xem nhà chỉ nhìn phòng ngủ và bếp mà quên nhìn từ lối vào.
Hỏi luôn về hút mùi và thông gió. Nhà vệ sinh có cửa sổ hay chỉ có quạt hút, bếp có ống dẫn ra ngoài hay chỉ có hút mùi tuần hoàn — hai câu này cho biết chi phí phải bỏ thêm.
Xem có chỗ đặt vách ngăn hay tủ giày không. Lối vào chật quá thì mọi phương án che chắn đều làm lối đi hẹp thêm.
Trừ chi phí cải tạo vào giá. Một vách ngăn hoặc một bộ hút mùi tốt là con số cụ thể, đưa vào cuộc thương lượng được.
Khi nhà có người lớn tuổi
Mấy chi tiết riêng đáng tính:
Nhà vệ sinh gần cửa chính thực ra là điểm cộng với người đi lại khó khăn — gần phòng khách, không phải leo cầu thang. Đừng vội xử lý theo hướng làm nó xa hơn hoặc khó vào hơn.
Bình phong và vách ngăn phải chắc. Người lớn tuổi hay vịn vào những thứ gần nhất khi mất thăng bằng. Bình phong nhẹ đổ theo là nguy hiểm hơn không có.
Đừng làm lối đi hẹp lại. Nếu trong nhà có người dùng gậy hoặc xe lăn thì chiều rộng lối đi quan trọng hơn mọi chuyện tầm nhìn.
Tóm lại
Đứng ở cửa nhìn vào và ghi lại ba thứ trước khi lo: có thật sự nhìn thấy không, nhìn thấy cái gì cụ thể, cách bao xa. Với nhà vệ sinh thì vấn đề thật là mùi, ẩm và riêng tư — và bản lề tự đóng cộng quạt hút tốt giải quyết phần lớn. Với bếp thì việc phải xử trước tiên là gió lùa từ cửa chính tạt lửa bếp gas, đây là rủi ro an toàn chứ không phải chuyện thẩm mỹ. Nhà thuê và chung cư thì dùng nhóm giải pháp không đụng kết cấu: rèm, bình phong, kệ, đổi thói quen. Và cách xử cho phần thực tế trùng với cách xử cho phần quy ước, nên không phải chọn bên.